<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>Iac on Adur</title><link>https://adurrr.github.io/tags/iac/</link><description>Recent content in Iac on Adur</description><generator>Hugo -- gohugo.io</generator><language>en-us</language><lastBuildDate>Sat, 11 Apr 2026 00:00:00 +0000</lastBuildDate><atom:link href="https://adurrr.github.io/tags/iac/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><item><title>OPNsense: auditoría, automatización y prácticas avanzadas</title><link>https://adurrr.github.io/p/opnsense-auditor%C3%ADa-automatizaci%C3%B3n-y-pr%C3%A1cticas-avanzadas/</link><pubDate>Sat, 11 Apr 2026 00:00:00 +0000</pubDate><guid>https://adurrr.github.io/p/opnsense-auditor%C3%ADa-automatizaci%C3%B3n-y-pr%C3%A1cticas-avanzadas/</guid><description>&lt;h2 id="dónde-estamos"&gt;Dónde estamos
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;En los dos primeros posts de la serie montamos OPNsense desde cero y lo llevamos hasta una configuración que ya no es trivial. Conviene hacer un repaso rápido antes de seguir.&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Capa&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Qué se configuró&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Post&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Hardware&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Mini PC con Intel N100/N200, NICs Intel i226-V&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Conectividad&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;PPPoE en WAN, bridge en LAN, interfaz wireless&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Detección&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Suricata IDS/IPS con rulesets ET Open, Abuse.ch, Feodo&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Inteligencia compartida&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;CrowdSec con bouncer de firewall y colecciones comunitarias&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;VPN&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;WireGuard con peers configurados&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Reglas de firewall&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Reglas básicas para LAN, WireGuard y WAN&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Offloading&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Checksum, TSO, tunning de buffers TCP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Usuarios&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Admin dedicado con OTP, root restringido, WebUI protegida&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Primero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Backups&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Cifrados con AES-256-CBC, automáticos, almacenamiento externo&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;DPI&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Zenarmor con políticas por interfaz y categoría&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Segmentación&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;5 VLANs (Main, Guests, IoT, Servers, Management) con reglas inter-VLAN&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;SSH&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Solo claves ed25519, puerto no estándar, acceso restringido por IP&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;DNS&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Unbound con DNS over TLS hacia Quad9 y Cloudflare&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Logging&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Syslog remoto con TCP/TLS hacia Grafana+Loki o ELK&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;Es una configuración sólida. Pero hasta ahora todo se ha hecho a mano, desde la interfaz web, sin un proceso formal de revisión ni una forma de reproducir la configuración si algo se rompe más allá del backup XML. Este post cubre lo que falta: prácticas avanzadas, automatización, un marco de auditoría serio y una comparativa con las alternativas para tomar decisiones informadas.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="revisión-de-la-postura-de-seguridad"&gt;Revisión de la postura de seguridad
&lt;/h2&gt;&lt;h3 id="defensa-en-profundidad-lo-que-tenemos"&gt;Defensa en profundidad: lo que tenemos
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Si miramos lo configurado como capas de defensa, la arquitectura tiene cierta profundidad:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Capa de defensa&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Componente OPNsense&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Estado actual&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Perímetro&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Reglas WAN deny-all + WireGuard entrante&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Detección de intrusiones&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Suricata IPS con ET Open y Abuse.ch&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional, tuning por defecto&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Análisis de logs&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;CrowdSec con bouncer + inteligencia comunitaria&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Inspección de aplicaciones&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Zenarmor DPI con políticas por VLAN&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Segmentación&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;5 VLANs con reglas inter-VLAN deny-all por defecto&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Control de acceso&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Admin dedicado, OTP, SSH con claves ed25519&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Cifrado DNS&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Unbound con DoT hacia Quad9/Cloudflare&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Backups&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Cifrados, automáticos, almacenamiento externo&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Funcional&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;Cinco capas de detección y prevención, segmentación real y control de acceso razonable. Para un homelab o una oficina pequeña es más de lo que tiene la mayoría. Pero hay huecos.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="huecos-que-quedan"&gt;Huecos que quedan
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Siendo honesto, hay varias cosas que no se han tocado y que importan:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;No hay filtrado por geolocalización&lt;/strong&gt;. Todo el planeta puede intentar conectar a los puertos expuestos en WAN. La mayoría de ataques automatizados vienen de rangos de IP con los que no se tiene ninguna relación legítima.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;No hay reverse proxy&lt;/strong&gt;. Si se exponen servicios auto-alojados (Nextcloud, Jellyfin), van directamente por NAT sin TLS terminado ni protección a nivel de aplicación.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Suricata está con la configuración por defecto&lt;/strong&gt;. Las reglas se activan, pero no se han ajustado los parámetros de rendimiento ni se han eliminado categorías irrelevantes.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Todo se ha configurado a mano&lt;/strong&gt;. Si mañana hay que reconstruir OPNsense desde cero, el backup XML es la única opción. No hay playbooks, no hay control de versiones de la configuración, no hay forma de revisar qué cambió y cuándo sin abrir el historial de la interfaz web.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;No hay cadencia formal de auditoría&lt;/strong&gt;. En el segundo post se mencionó una rutina semanal/mensual/trimestral, pero sin un marco de referencia detrás es fácil que se quede en buenas intenciones.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;No hay feeds de amenazas automatizados&lt;/strong&gt; más allá de las actualizaciones de reglas de Suricata. Las listas de bloqueo por IP no se actualizan solas.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Los siguientes apartados cubren estos huecos.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="prácticas-avanzadas"&gt;Prácticas avanzadas
&lt;/h2&gt;&lt;h3 id="bloqueo-por-geoip-con-maxmind"&gt;Bloqueo por GeoIP con MaxMind
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;La idea es simple: si no hay razón legítima para que una conexión venga de ciertos países, bloquear esos rangos de IP reduce el ruido. No es una medida de seguridad real, porque cualquier atacante con una VPN la esquiva, pero sí elimina una cantidad significativa de escaneos automatizados y ataques de fuerza bruta.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;OPNsense usa las bases de datos GeoLite2 de MaxMind, que son gratuitas pero requieren una cuenta.&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Registrar una cuenta gratuita en MaxMind y generar una license key.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Firewall &amp;gt; Aliases &amp;gt; GeoIP settings&lt;/strong&gt;, introducir la license key.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Crear un alias de tipo &lt;strong&gt;GeoIP&lt;/strong&gt; en &lt;strong&gt;Firewall &amp;gt; Aliases&lt;/strong&gt;:
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Nombre: &lt;code&gt;GeoIP_Block&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tipo: GeoIP&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Contenido: seleccionar los países a bloquear.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Firewall &amp;gt; Rules &amp;gt; WAN&lt;/strong&gt;, añadir una regla al principio:
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Acción: Block&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Origen: &lt;code&gt;GeoIP_Block&lt;/code&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Destino: *&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Descripción: Bloqueo geográfico&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Una advertencia: mantener esta lista actualizada. MaxMind actualiza las bases de datos semanalmente. Configurar la actualización automática en los ajustes de GeoIP para que no se queden obsoletas.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="tuning-avanzado-de-suricata"&gt;Tuning avanzado de Suricata
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;OPNsense 26.1 incluye Suricata 8, que mejora el rendimiento multi-hilo y añade soporte para nuevos protocolos. Pero la configuración por defecto es conservadora. Si el hardware tiene margen, ajustar estos parámetros marca diferencia.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; Intrusion Detection &amp;gt; Administration&lt;/strong&gt;, la sección avanzada permite configurar parámetros que no están en la interfaz estándar. Los más relevantes:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# /usr/local/opnsense/service/conf/actions.d/conf.d/&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# Ajustar según la RAM disponible (estos valores son para 8 GB)&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# Memoria máxima para seguimiento de flujos&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;flow&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;memcap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;256mb&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;hash-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;65536&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# Memoria máxima para reconstrucción de streams TCP&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;stream&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;memcap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;512mb&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;reassembly.memcap&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;256mb&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# Tamaño del ring buffer para af-packet&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;af-packet&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;interface&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;igb0&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ring-size&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;30000&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;cluster-type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;cluster_flow&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Además del tuning de memoria, revisar las categorías de reglas activas. Si no hay servidores SCADA, bases de datos expuestas ni servicios SMTP en la red, desactivar esas categorías. Cada regla activa consume CPU en cada paquete inspeccionado.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Para identificar las reglas que más ruido generan, analizar el log EVE JSON:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Top 10 alertas por SID en las últimas 24 horas&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;cat /var/log/suricata/eve.json &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; jq -r &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;select(.event_type==&amp;#34;alert&amp;#34;) | .alert.signature_id&amp;#39;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; sort &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; uniq -c &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; sort -rn &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; head -10
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Si una regla genera cientos de alertas diarias sin que ninguna sea un verdadero positivo, desactivarla o ajustar su umbral.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="reverse-proxy-con-haproxy-y-acme"&gt;Reverse proxy con HAProxy y ACME
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Si se exponen servicios auto-alojados a internet, hacerlo directamente con port forwarding es funcional pero inseguro. Un reverse proxy permite terminar TLS con certificados válidos, aplicar rate limiting y tener un punto centralizado de control.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Instalar los plugins &lt;code&gt;os-haproxy&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;os-acme-client&lt;/code&gt; desde &lt;strong&gt;System &amp;gt; Firmware &amp;gt; Plugins&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Certificados con Let&amp;rsquo;s Encrypt (ACME)&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; ACME Client &amp;gt; Accounts&lt;/strong&gt;, crear una cuenta ACME.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; ACME Client &amp;gt; Challenge Types&lt;/strong&gt;, configurar un desafío DNS-01. Es preferible al HTTP-01 porque no requiere abrir el puerto 80 y soporta wildcards.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; ACME Client &amp;gt; Certificates&lt;/strong&gt;, crear los certificados para cada servicio.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Configuración de HAProxy&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; HAProxy &amp;gt; Real Servers&lt;/strong&gt;, crear un backend por cada servicio interno (Nextcloud en &lt;code&gt;192.168.40.10:443&lt;/code&gt;, Jellyfin en &lt;code&gt;192.168.40.11:8096&lt;/code&gt;, etc.).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; HAProxy &amp;gt; Rules &amp;amp; Checks &amp;gt; Conditions&lt;/strong&gt;, crear condiciones basadas en el SNI o el hostname.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;En &lt;strong&gt;Services &amp;gt; HAProxy &amp;gt; Virtual Services &amp;gt; Public Services&lt;/strong&gt;, crear un frontend que escuche en el puerto 443, vincule los certificados ACME y enrute a los backends según las condiciones.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Activar HSTS en las cabeceras HTTP para forzar HTTPS.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Configurar rate limiting por IP para mitigar ataques de fuerza bruta contra formularios de login.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h3 id="feeds-de-amenazas-y-alias-programados"&gt;Feeds de amenazas y alias programados
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Las listas de bloqueo por IP pierden valor si no se actualizan. OPNsense permite crear alias de tipo URL Table que se descargan automáticamente.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;En &lt;strong&gt;Firewall &amp;gt; Aliases&lt;/strong&gt;, crear alias con estas fuentes:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Alias&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;URL&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Frecuencia&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Descripción&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;Spamhaus_DROP&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;https://www.spamhaus.org/drop/drop.txt&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Diaria&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Rangos secuestrados o usados para spam&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;Spamhaus_EDROP&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;https://www.spamhaus.org/drop/edrop.txt&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Diaria&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Extensión de DROP&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;Abusech_Feodo&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;https://feodotracker.abuse.ch/downloads/ipblocklist.txt&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Cada 6h&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;IPs de botnets bancarias&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;Abusech_SSLBL&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;&lt;code&gt;https://sslbl.abuse.ch/blacklist/sslipblacklist.txt&lt;/code&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Cada 6h&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;IPs con certificados maliciosos&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;Aplicar estos alias como origen en reglas de bloqueo en WAN. Los alias de tipo URL Table se actualizan automáticamente según la frecuencia configurada.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="snapshots-zfs-para-rollback"&gt;Snapshots ZFS para rollback
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Si durante la instalación se eligió ZFS como sistema de ficheros (en lugar de UFS), se puede usar una de sus mejores características: snapshots instantáneos con rollback.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Antes de cualquier cambio importante (actualización de firmware, cambio de reglas masivo, instalación de plugins), crear un snapshot:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;8
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Crear un snapshot antes de actualizar&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;zfs snapshot zroot/ROOT/default@pre-update-&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;date +%Y%m%d&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Listar snapshots existentes&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;zfs list -t snapshot
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Si algo sale mal, rollback al snapshot anterior&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;zfs rollback zroot/ROOT/default@pre-update-20260413
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Esto devuelve el sistema de ficheros completo al estado del snapshot en segundos. Es un seguro contra actualizaciones fallidas que complementa los backups de configuración XML. El snapshot recupera todo el sistema; el backup XML solo recupera la configuración.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="infrastructure-as-code-para-opnsense"&gt;Infrastructure as Code para OPNsense
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Hacer todo desde la interfaz web funciona, pero tiene problemas conocidos: no hay historial de cambios legible, no se puede revisar qué se modificó antes de aplicarlo, y reconstruir la configuración requiere seguir una guía paso a paso o restaurar un backup opaco.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="la-api-rest-de-opnsense"&gt;La API REST de OPNsense
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;OPNsense expone una API REST bastante completa. La documentación está en &lt;code&gt;/api/&lt;/code&gt; y cubre la mayoría de funcionalidades de la interfaz web: aliases, reglas de firewall, configuración de interfaces, IDS, CrowdSec, Unbound, HAProxy y más.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Para usar la API, crear un par de clave/secreto en &lt;strong&gt;System &amp;gt; Access &amp;gt; Users&lt;/strong&gt;, seleccionar el usuario administrador y generar una API key. OPNsense genera un archivo con la key y el secret.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Consultar los alias de firewall&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;curl -k -u &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;API_KEY:API_SECRET&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; https://192.168.1.1/api/firewall/alias/searchItem
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Crear un nuevo alias&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;curl -k -u &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;API_KEY:API_SECRET&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; -X POST &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; -H &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Content-Type: application/json&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; -d &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;{&amp;#34;alias&amp;#34;:{&amp;#34;name&amp;#34;:&amp;#34;test_alias&amp;#34;,&amp;#34;type&amp;#34;:&amp;#34;host&amp;#34;,&amp;#34;content&amp;#34;:&amp;#34;10.0.0.1&amp;#34;}}&amp;#39;&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; https://192.168.1.1/api/firewall/alias/addItem
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Aplicar cambios pendientes en el firewall&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;curl -k -u &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;API_KEY:API_SECRET&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; -X POST &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; https://192.168.1.1/api/firewall/alias/reconfigure
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;La API no cubre el 100% de la interfaz web. Algunas funciones de plugins (como partes de Zenarmor) no están expuestas. Pero para la gestión del firewall, aliases, reglas, interfaces y la mayoría de servicios core es suficiente.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="ansible-ansibleguycollection_opnsense"&gt;Ansible: ansibleguy/collection_opnsense
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;La colección &lt;code&gt;ansibleguy.opnsense&lt;/code&gt; es la opción más madura para gestionar OPNsense como código en 2026. Envuelve la API REST en módulos Ansible idempotentes.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Instalar la colección&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;ansible-galaxy collection install ansibleguy.opnsense
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Un ejemplo de playbook que gestiona aliases y reglas de firewall:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nn"&gt;---&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Configurar firewall OPNsense&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;hosts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;opnsense&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;connection&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;httpapi&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;vars&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansible_httpapi_port&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;443&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansible_httpapi_use_ssl&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansible_httpapi_validate_certs&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;tasks&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Crear alias RFC1918&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansibleguy.opnsense.alias&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;RFC1918&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;network&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10.0.0.0/8&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;172.16.0.0/12&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;192.168.0.0/16&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Redes privadas RFC1918&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Crear alias de administración&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansibleguy.opnsense.alias&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Admin_IPs&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;host&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;content&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;192.168.50.10&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;192.168.50.11&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;IPs de administración&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Bloquear IoT hacia redes internas&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansibleguy.opnsense.rule&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;interface&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;opt3&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="c"&gt;# VLAN 30 IoT&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;action&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;block&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;source_net&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;IoT net&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;destination_net&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;RFC1918&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;description&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;IoT sin acceso a redes internas&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Ansible soporta modo check (&lt;code&gt;--check&lt;/code&gt;) para ver qué cambiaría sin aplicar nada. Esto es especialmente útil para revisar cambios de firewall antes de ejecutarlos, algo que la interfaz web no permite.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La limitación principal es que no todos los módulos de OPNsense están cubiertos por la colección. Servicios como Zenarmor, CrowdSec o configuraciones avanzadas de Suricata pueden requerir llamadas directas a la API con el módulo &lt;code&gt;uri&lt;/code&gt; de Ansible.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="control-de-versiones-del-configxml"&gt;Control de versiones del config.xml
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;El enfoque más directo para tener la configuración bajo control de versiones: exportar el &lt;code&gt;config.xml&lt;/code&gt;, cifrarlo y guardarlo en un repositorio Git privado. Es lo que ya se hace con los backups del segundo post, pero integrado en un flujo de trabajo Git.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="cp"&gt;#!/bin/bash
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# export_config.sh - Ejecutar desde cron o manualmente antes de cambios&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nv"&gt;BACKUP_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;/root/config-backups&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nv"&gt;REPO_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;/root/opnsense-config&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nv"&gt;DATE&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;date +%Y%m%d_%H%M&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Exportar configuración actual&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;cp /conf/config.xml &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;BACKUP_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/config_&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;DATE&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.xml&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Cifrar con age (más simple que OpenSSL para este uso)&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;age -r age1publickey... &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; -o &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;REPO_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/config_&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;DATE&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.xml.age&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;BACKUP_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/config_&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;DATE&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.xml&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Limpiar archivo sin cifrar&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;rm &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;BACKUP_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;/config_&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;DATE&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.xml&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Commit al repositorio&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;cd&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;REPO_DIR&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;git add .
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;git commit -m &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;config: backup &lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;DATE&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;git push origin main
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Con esto se tiene un historial de cambios en la configuración con timestamps y la posibilidad de hacer &lt;code&gt;git diff&lt;/code&gt; entre versiones cifradas (o descifrar dos versiones y compararlas con &lt;code&gt;diff&lt;/code&gt;). No es tan limpio como el modelo de VyOS donde la configuración es texto plano, pero funciona.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="pipeline-cicd-para-validación"&gt;Pipeline CI/CD para validación
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Llevar la automatización un paso más allá: validar los cambios de configuración antes de aplicarlos. Un pipeline ligero en GitLab CI o GitHub Actions que:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Descifre el &lt;code&gt;config.xml&lt;/code&gt; en un entorno efímero.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Valide la estructura XML con &lt;code&gt;xmllint&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Compruebe anti-patrones con reglas personalizadas (reglas con &lt;code&gt;source=any destination=any action=pass&lt;/code&gt;, usuarios sin OTP, servicios innecesarios habilitados).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ejecute el playbook de Ansible en modo check contra un entorno de staging (si existe) o simplemente valide la sintaxis.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Esto no reemplaza las pruebas manuales, pero detecta errores evidentes antes de que lleguen a producción.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;En términos de madurez de IaC, OPNsense está en un punto intermedio:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Aspecto&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;OPNsense&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;VyOS&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;OpenWrt&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;API REST&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Completa&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Completa&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Limitada (ubus/JSON-RPC)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Terraform&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Sin provider maduro&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Provider oficial (Foltik/vyos)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Sin provider&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Ansible&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;ansibleguy.opnsense&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;vyos.vyos (oficial)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Community roles&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Formato de config&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;XML (config.xml)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Texto plano CLI&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;UCI (texto plano)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Workflow Git&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Export manual o scripted&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Nativo (text config)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Export manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;VyOS gana en IaC por diseño: su configuración es texto plano desde el primer día, con commits atómicos y rollback nativo. OPNsense compensa con una API REST sólida y la colección de Ansible, pero requiere más esfuerzo para llegar al mismo nivel de automatización.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="marco-de-auditoría-iso-27001-y-ens"&gt;Marco de auditoría: ISO 27001 y ENS
&lt;/h2&gt;&lt;h3 id="por-qué-importa-aunque-sea-un-homelab"&gt;Por qué importa aunque sea un homelab
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Es tentador pensar que un marco de auditoría formal es solo para empresas. Pero la realidad es más pragmática: un marco de auditoría es una checklist que personas con más experiencia que tú ya validaron. Seguirlo evita el problema de &amp;ldquo;se me olvidó revisar X&amp;rdquo; que aparece cuando la rutina de seguridad depende solo de la memoria.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Hay una razón adicional si estás en España: el Esquema Nacional de Seguridad (ENS, Real Decreto 311/2022) es obligatorio para el sector público y sus proveedores tecnológicos&lt;sup id="fnref:1"&gt;&lt;a href="#fn:1" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;1&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;. Esto incluye cada vez más a freelancers y pequeñas empresas que prestan servicios a administraciones públicas. Tener la infraestructura alineada con el ENS, aunque sea a nivel básico, no es solo buena práctica, es un requisito potencial.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="controles-relevantes-de-iso-270012022"&gt;Controles relevantes de ISO 27001:2022
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;ISO 27001:2022 organiza los controles de seguridad en el Anexo A&lt;sup id="fnref:2"&gt;&lt;a href="#fn:2" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;2&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;. Los que aplican directamente a lo configurado en esta serie:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Control&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Descripción&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Implementación en OPNsense&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.20&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Seguridad de redes&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Firewall WAN deny-all, IPS, CrowdSec, GeoIP&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.22&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segregación de redes&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;5 VLANs con reglas inter-VLAN restrictivas&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.23&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Filtrado web&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Zenarmor DPI con políticas por categoría&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.15&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Logging&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Syslog remoto con TLS, EVE JSON de Suricata&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.16&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Actividades de monitorización&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Alertas Suricata, dashboards CrowdSec, Zenarmor&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.17&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Sincronización de relojes&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;NTP configurado en System &amp;gt; General (imprescindible para correlación de logs)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.5.15&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Control de acceso&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Política least-privilege, admin dedicado&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.5.17&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Información de autenticación&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Contraseñas 16+ caracteres, OTP habilitado&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.5.18&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Derechos de acceso&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión periódica de usuarios y permisos&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;A.8.2&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Acceso privilegiado&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Root restringido, admin separado, SSH solo con claves&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;La norma no prescribe frecuencias exactas de revisión, pero los auditores esperan: revisión de reglas de firewall al menos trimestral, revisión de accesos privilegiados trimestral, y monitorización de logs continua con revisión manual semanal.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="medidas-del-ens-aplicables"&gt;Medidas del ENS aplicables
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;El ENS (RD 311/2022) clasifica los sistemas en tres niveles: básico, medio y alto. Las medidas relevantes para un firewall:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Medida ENS&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Descripción&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Nivel mínimo&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Implementación&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;mp.com.1&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Perímetro seguro&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Medio&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Firewall WAN, GeoIP, deny-all por defecto&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;mp.com.2&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Protección de confidencialidad&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Medio&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;WireGuard VPN, DoT para DNS&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;mp.com.4&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Segregación de redes&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Medio&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;VLANs con reglas inter-VLAN&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;op.exp.2&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Configuración de seguridad&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Básico&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Hardening SSH, servicios deshabilitados&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;op.exp.8&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Registro de actividad&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Básico&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Syslog remoto (retención 2 años para medio/alto)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;op.acc.1&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Identificación&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Básico&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Usuarios únicos, sin cuentas compartidas&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;op.acc.5&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Mecanismo de autenticación&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Básico&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Contraseñas fuertes; OTP para medio/alto&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;op.acc.7&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Acceso remoto&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Básico&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;WireGuard VPN obligatorio para administración remota&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;op.mon.1&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Detección de intrusiones&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Medio&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Suricata IPS + CrowdSec&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;Las guías CCN-STIC del Centro Criptológico Nacional proporcionan instrucciones detalladas de implementación. En particular, la CCN-STIC-811 para interconexión y la CCN-STIC-408 para seguridad perimetral son las más relevantes para este contexto&lt;sup id="fnref:3"&gt;&lt;a href="#fn:3" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;3&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Un detalle importante del ENS: la retención de logs para nivel medio y alto es de dos años mínimo. Si el syslog remoto no tiene capacidad para eso, hay que planificarlo. Con Loki y compresión, los logs de firewall de un homelab no ocupan mucho, pero hay que tenerlo en cuenta desde el diseño.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="calendario-de-auditoría"&gt;Calendario de auditoría
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Combinando las recomendaciones de ISO 27001 y ENS con lo que es realista para un entorno pequeño:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Frecuencia&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Tarea&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Tipo&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Diaria&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión automatizada de alertas IDS/IPS y decisiones CrowdSec&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Automática&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Semanal&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión manual de logs: eventos bloqueados, intentos de login fallidos, tráfico anómalo&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Mensual&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión de reglas de firewall y actualización de alias. Verificar que los feeds de amenazas se actualizan&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Trimestral&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión completa de reglas: identificar reglas sin hits, reglas demasiado permisivas, reglas temporales olvidadas&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Trimestral&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión de accesos: usuarios activos, permisos, claves SSH vigentes, tokens API&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Semestral&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Test de exposición básico: &lt;code&gt;nmap&lt;/code&gt; desde fuera de la red contra la IP pública&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Anual&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Revisión completa de la postura de seguridad. Comparar con el estado del año anterior&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Manual&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;Para la revisión diaria automatizada, un script básico que se ejecuta con cron:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;36
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="cp"&gt;#!/bin/bash
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# /root/scripts/daily_audit.sh&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Ejecutar con: crontab -e -&amp;gt; 0 7 * * * /root/scripts/daily_audit.sh&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nv"&gt;LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;/var/log/daily_audit_&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;date +%Y%m%d&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;.log&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;=== Auditoría diaria &lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;date&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt; ===&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Alertas críticas de Suricata en las últimas 24h&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; -e &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;\n--- Alertas Suricata (severity 1) ---&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;cat /var/log/suricata/eve.json &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; jq -r &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;select(.event_type==&amp;#34;alert&amp;#34; and .alert.severity==1) | 
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="s1"&gt; &amp;#34;\(.timestamp) \(.alert.signature) src=\(.src_ip) dst=\(.dest_ip)&amp;#34;&amp;#39;&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="se"&gt;\
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; tail -50 &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Decisiones activas de CrowdSec&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; -e &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;\n--- CrowdSec decisiones activas ---&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;cscli decisions list -o raw 2&amp;gt;/dev/null &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; wc -l &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Antigüedad del último backup&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; -e &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;\n--- Último backup ---&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nv"&gt;LAST_BACKUP&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;ls -t /conf/backup/*.xml 2&amp;gt;/dev/null &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; head -1&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;if&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;[&lt;/span&gt; -n &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LAST_BACKUP&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;;&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;then&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; stat -f &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;%Sm&amp;#34;&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LAST_BACKUP&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;else&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;No se encontraron backups&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;fi&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Estado del sistema&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; -e &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;\n--- Recursos del sistema ---&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;CPU: &lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;sysctl -n dev.cpu.0.temperature 2&amp;gt;/dev/null &lt;span class="o"&gt;||&lt;/span&gt; &lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;N/A&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;RAM: &lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;sysctl -n vm.stats.vm.v_free_count&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nb"&gt;echo&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;States: &lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;$(&lt;/span&gt;pfctl -si 2&amp;gt;/dev/null &lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt; grep &lt;span class="s1"&gt;&amp;#39;current entries&amp;#39;&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt; &amp;gt;&amp;gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Enviar por email o copiar a syslog&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;logger -t daily_audit &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Auditoría completada. Ver &lt;/span&gt;&lt;span class="nv"&gt;$LOG&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Este script no pretende ser un SIEM. Es una primera línea de revisión automática que señala si hay algo que requiere atención. Para un análisis serio de logs, la combinación de Grafana + Loki o un Wazuh dedicado es lo adecuado.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="opnsense-frente-a-las-alternativas"&gt;OPNsense frente a las alternativas
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Antes de seguir invirtiendo tiempo en OPNsense, vale la pena comparar con las otras opciones serias de firewall/router open source. No para migrar ahora, sino para saber qué hay fuera y tomar decisiones informadas si las necesidades cambian.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="vyos"&gt;VyOS
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;VyOS es un sistema operativo de red basado en Debian con un modelo de configuración CLI inspirado en JunOS. No tiene interfaz web.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lo que hace mejor que OPNsense:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Configuración como texto plano&lt;/strong&gt;. La config de VyOS es un archivo de texto legible, con commits atómicos y rollback nativo. Es el sueño del IaC: &lt;code&gt;git diff&lt;/code&gt; funciona directamente sobre la configuración.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Provider de Terraform oficial&lt;/strong&gt; (Foltik/vyos). Infraestructura de red declarativa real.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Routing avanzado&lt;/strong&gt;. BGP, OSPF, IS-IS a escala. Soporta tablas de routing con más de un millón de prefijos BGP.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Rendimiento&lt;/strong&gt;. El dataplane VPP permite throughput de 10 Gbps+ con hardware adecuado.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Cloud-native&lt;/strong&gt;. Despliegue directo en AWS, Azure y GCP con soporte oficial.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Lo que hace peor:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Sin GUI&lt;/strong&gt;. Todo es CLI o API. La curva de aprendizaje es pronunciada si no vienes de networking empresarial.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Seguridad integrada limitada&lt;/strong&gt;. No hay equivalente a Suricata con GUI, no hay DPI tipo Zenarmor, no hay CrowdSec integrado. Se puede instalar Suricata manualmente, pero sin la integración que ofrece OPNsense.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;LTS de pago&lt;/strong&gt;. Desde 2024, las imágenes LTS estables requieren suscripción. Las rolling son gratuitas pero sin garantía de estabilidad.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3 id="openwrt"&gt;OpenWrt
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;OpenWrt es un sistema operativo para routers basado en Linux. Su fuerte es el soporte de hardware embebido.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lo que hace mejor que OPNsense:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Soporte de hardware masivo&lt;/strong&gt;. Funciona en más de 500 modelos de routers comerciales, además de x86.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;WiFi nativo&lt;/strong&gt;. Gestiona directamente las interfaces wireless, con soporte excelente de drivers y configuración avanzada de APs.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Ligero&lt;/strong&gt;. Puede funcionar con 128 MB de RAM y 16 MB de flash en hardware embebido.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Ecosistema de paquetes&lt;/strong&gt;. Más de 27.000 paquetes disponibles.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Lo que hace peor:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Seguridad básica&lt;/strong&gt;. Firewall nftables sin IDS/IPS integrado. Los paquetes de Suricata y Snort son comunitarios, mal mantenidos y con problemas de rendimiento en hardware limitado.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Sin DPI&lt;/strong&gt;. No hay equivalente a Zenarmor.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;IaC limitado&lt;/strong&gt;. UCI es scriptable pero no hay provider de Terraform ni API REST madura.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Actualizaciones complicadas&lt;/strong&gt;. En x86, actualizar OpenWrt implica reinstalar y restaurar configuración. OPNsense actualiza con un clic.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3 id="cuándo-elegir-cada-uno"&gt;Cuándo elegir cada uno
&lt;/h3&gt;&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Criterio&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;OPNsense&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;VyOS&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;OpenWrt&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Seguridad integrada&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Excelente (Suricata, CrowdSec, Zenarmor)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Básica&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Mínima&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;IaC y automatización&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Buena (API + Ansible)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Excelente (Terraform + text config)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Limitada (UCI)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Rendimiento 10G+&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Moderado&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Excelente (VPP)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;No aplica&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Curva de aprendizaje&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Moderada (GUI)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Pronunciada (CLI)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Moderada&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Coste&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Gratuito&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;LTS de pago, rolling gratuito&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Gratuito&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;Caso de uso ideal&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Firewall/UTM perimetral&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Router enterprise o cloud edge&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;AP WiFi, gateway ligero&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;Para un homelab o una oficina pequeña donde la seguridad es la prioridad, OPNsense sigue siendo la mejor opción. La combinación de Suricata, CrowdSec y Zenarmor con una interfaz web usable no tiene equivalente en las alternativas.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;VyOS tiene sentido si el entorno crece hacia routing complejo (múltiples uplinks con BGP, SD-WAN) o si la infraestructura se gestiona exclusivamente con Terraform.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;OpenWrt tiene sentido como complemento: un AP WiFi corriendo OpenWrt detrás de un OPNsense es una combinación sólida. Pero como firewall perimetral para seguridad, se queda corto.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="conclusiones-y-próximos-pasos"&gt;Conclusiones y próximos pasos
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;En tres posts hemos pasado de un mini PC sin sistema operativo a una red segmentada con cinco VLANs, tres capas de detección (Suricata, CrowdSec, Zenarmor), VPN con WireGuard, DNS cifrado, backups automáticos, automatización con Ansible y un marco de auditoría basado en estándares reales.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;No es perfecto. El IaC de OPNsense no llega al nivel de VyOS. Zenarmor tiene un modelo de licencias que limita las funciones avanzadas en la versión gratuita. Y mantener una rutina de auditoría requiere disciplina que es fácil dejar de lado cuando todo parece funcionar bien.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pero es una base sólida sobre la que seguir construyendo. Hay temas que deliberadamente se han dejado fuera de esta serie porque merecen profundidad propia:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Integración con Wazuh como SIEM&lt;/strong&gt;: correlación de eventos de Suricata, CrowdSec y los logs del sistema en un solo lugar, con alertas y dashboards centralizados. Es el paso natural para quien quiera monitorización de seguridad real.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Multi-WAN y failover&lt;/strong&gt;: configurar dos conexiones a internet con balanceo de carga y failover automático. Relevante cuando la disponibilidad importa.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;HAProxy avanzado&lt;/strong&gt;: mutual TLS (mTLS) con certificados de cliente, autenticación por certificado para servicios internos, OAuth2 como capa de autenticación frente a aplicaciones auto-alojadas.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Monitorización de red con NetFlow/Insight&lt;/strong&gt;: análisis detallado del tráfico por protocolo, host y puerto para detectar anomalías que los IDS no capturan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Automatización completa con Terraform&lt;/strong&gt;: si OPNsense llega a tener un provider de Terraform maduro (o si se migra parcialmente a VyOS para el routing), la gestión declarativa de toda la red.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Si hay interés, un cuarto post puede cubrir la integración con Wazuh y la monitorización avanzada. Es donde el salto de &amp;ldquo;homelab seguro&amp;rdquo; a &amp;ldquo;infraestructura con visibilidad real&amp;rdquo; se hace más evidente.&lt;/p&gt;
&lt;div class="footnotes" role="doc-endnotes"&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li id="fn:1"&gt;
&lt;p&gt;Real Decreto 311/2022, de 3 de mayo, por el que se regula el Esquema Nacional de Seguridad. BOE-A-2022-7191.&amp;#160;&lt;a href="#fnref:1" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li id="fn:2"&gt;
&lt;p&gt;ISO/IEC 27001:2022 — Information security, cybersecurity and privacy protection — Information security management systems — Requirements.&amp;#160;&lt;a href="#fnref:2" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li id="fn:3"&gt;
&lt;p&gt;Las guías CCN-STIC del Centro Criptológico Nacional proporcionan instrucciones detalladas para la implementación del ENS. En particular, la CCN-STIC-811 cubre la interconexión de sistemas y la CCN-STIC-408 la seguridad perimetral.&amp;#160;&lt;a href="#fnref:3" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;/div&gt;</description></item><item><title>Montando un repositorio de IaC para el homelab</title><link>https://adurrr.github.io/p/montando-un-repositorio-de-iac-para-el-homelab/</link><pubDate>Mon, 20 Nov 2023 00:00:00 +0000</pubDate><guid>https://adurrr.github.io/p/montando-un-repositorio-de-iac-para-el-homelab/</guid><description>&lt;h2 id="el-detonante"&gt;El detonante
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Hace un par de meses estuve bastionando el cluster K3s. Pasé un fin de semana entero cambiando configuraciones, ajustando parámetros del kernel, instalando Cilium en lugar de Flannel, escribiendo políticas de red. Al final el cluster quedó bastante mejor de lo que estaba.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pero lo había hecho todo a mano.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Si mañana tengo que recrear ese nodo desde cero, ¿cuánto tardo? Probablemente dos o tres días buscando en mis propias notas dispersas entre archivos de texto, el historial del terminal y comentarios en el chat. Y aun así me dejaría cosas. Eso no es sostenible.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Así que decidí construir un repositorio de infraestructura real. No una demo, no una prueba de concepto: el repositorio donde vive la definición de todo lo que corro en casa, sanitizado para poder publicarlo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="qué-hay-en-el-homelab"&gt;Qué hay en el homelab
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Antes de hablar de la estructura del repositorio, conviene explicar lo que hay que gestionar. El setup es:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Un servidor principal con Proxmox donde corren varias VMs&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dos nodos físicos adicionales que forman el cluster K3s&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Un router con OpenWrt&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Un NAS con TrueNAS&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;No es un entorno enorme, pero tiene suficiente variedad como para que gestionar todo a mano sea un problema real. Especialmente porque Proxmox, las VMs, el cluster y el NAS tienen configuraciones que interactúan entre sí: IPs, DNS interno, certificados, usuarios.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="estructura-del-repositorio"&gt;Estructura del repositorio
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Después de unas pruebas, esta es la organización que me funciona:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-gdscript3" data-lang="gdscript3"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt;homelab&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;infra&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;terraform&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;modules&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;proxmox&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;vm&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;dns&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;record&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;network&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;vlan&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;environments&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tf&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;variables&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tf&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;terraform&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;tfvars&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;example&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;ansible&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;inventory&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;hosts&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;group_vars&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;playbooks&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;bootstrap&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k3s&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;server&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k3s&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;agent&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;hardening&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;roles&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;common&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;cis&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;level1&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;k3s&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;kubernetes&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;base&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;apps&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;monitoring&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;storage&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;networking&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;policies&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;gatekeeper&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;seccomp&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;gitlab&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;-&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;ci&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;sops&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;yaml&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;README&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;md&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Tres capas bien separadas: provisioning (Terraform), configuración de nodos (Ansible) y workloads de Kubernetes. Las políticas de seguridad viven dentro de &lt;code&gt;kubernetes/policies/&lt;/code&gt; porque son recursos de Kubernetes, pero conceptualmente las considero una capa aparte.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="terraform-provisioning-con-proxmox"&gt;Terraform: provisioning con Proxmox
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;El proveedor de Proxmox para Terraform es el de Telmate (&lt;code&gt;telmate/proxmox&lt;/code&gt;). No es oficial, pero es el más usado y funciona razonablemente bien.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;El módulo &lt;code&gt;proxmox-vm&lt;/code&gt; encapsula la creación de VMs con los parámetros que uso habitualmente:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;36
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;37
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# terraform/modules/proxmox-vm/main.tf
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;proxmox_vm_qemu&amp;#34; &amp;#34;vm&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;name&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; target_node&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;target_node&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; clone&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;template&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; full_clone&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cores&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;cores&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; memory&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;memory&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; sockets&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;disk&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; size&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;disk_size&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;virtio&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; storage&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;storage_pool&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; discard&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;on&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;network&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; model&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;virtio&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; bridge&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;network_bridge&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tag&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;vlan_tag&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; ipconfig0&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt; &amp;#34;ip&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt;${var.ip_address}/24,gw&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;${&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;gateway&lt;/span&gt;&lt;span class="si"&gt;}&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; nameserver&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;nameserver&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; searchdomain&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;searchdomain&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; ciuser&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;ssh_user&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; sshkeys&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;var&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;ssh_public_key&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;lifecycle&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; ignore_changes&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;network&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Las variables sensibles — la contraseña de la API de Proxmox, las claves SSH — no están en el repositorio. Uso SOPS para cifrar el fichero &lt;code&gt;terraform.tfvars&lt;/code&gt; con age:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;6
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# .sops.yaml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;creation_rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;path_regex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;.*\.tfvars$&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;age&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;age1xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;path_regex&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;ansible/inventory/group_vars/.*\.yml$&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;age&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;age1xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;El fichero cifrado (&lt;code&gt;terraform.tfvars&lt;/code&gt;) sí está en Git. Descifrarlo requiere la clave privada de age, que está en el servidor de CI y en mi máquina local, nunca en el repositorio.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="ansible-configuración-de-nodos"&gt;Ansible: configuración de nodos
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Una vez que Terraform provisiona las VMs, Ansible se encarga de configurarlas. El playbook &lt;code&gt;bootstrap.yml&lt;/code&gt; hace lo mínimo necesario para que un nodo recién creado esté en condiciones:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# ansible/playbooks/bootstrap.yml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nn"&gt;---&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Bootstrap new nodes&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;hosts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;all&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;become&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;roles&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;common&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;cis-level1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Configure K3s server nodes&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;hosts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;k3s_servers&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;become&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;true&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;roles&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;k3s&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;El rol &lt;code&gt;common&lt;/code&gt; instala los paquetes base, configura NTP, ajusta SSH, establece los parámetros de sysctl y crea los usuarios del sistema. El rol &lt;code&gt;cis-level1&lt;/code&gt; aplica las recomendaciones del CIS Benchmark Level 1 para Debian.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;El rol CIS no lo escribí desde cero. Partí del rol de la comunidad &lt;code&gt;dev-sec/ansible-collection-hardening&lt;/code&gt; y lo adapté. Hay bastantes tareas que el rol por defecto hace que no encajan en un homelab — cosas pensadas para servidores de producción con requisitos de auditoría muy estrictos. Lo que hice fue revisar cada tarea, entender qué hacía y decidir si aplicaba a mi caso.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Algunas cosas que desactivé:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# ansible/roles/cis-level1/defaults/main.yml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;os_auth_pam_pwquality_enable&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="kc"&gt;false&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="c"&gt;# No tengo usuarios locales con contraseña&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;os_security_users_allow&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;vagrant&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="c"&gt;# En el entorno de dev&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;os_filesystem_whitelist&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;vfat &lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="c"&gt;# Necesario para arranque UEFI&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Y algunas que añadí específicamente para K3s:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;8
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# Parámetros kernel requeridos por K3s con protect-kernel-defaults&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kernel_parameters&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- {&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;kernel.panic&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;, value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;}&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- {&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;kernel.panic_on_oops&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;, value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;1&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;}&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- {&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;vm.overcommit_memory&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;, value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;1&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;}&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- {&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;vm.panic_on_oom&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;, value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;0&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;}&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- {&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;fs.inotify.max_user_watches&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;, value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;524288&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;}&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- {&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;fs.inotify.max_user_instances&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;, value&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;512&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;}&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h2 id="kubernetes-manifiestos-con-kustomize"&gt;Kubernetes: manifiestos con Kustomize
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Para los manifiestos de Kubernetes uso Kustomize en lugar de Helm cuando puedo. Helm es más potente para cosas complejas, pero para mis propias aplicaciones Kustomize es suficiente y produce YAML legible.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La estructura básica con Kustomize:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-fallback" data-lang="fallback"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;kubernetes/apps/monitoring/
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;├── base/
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;│ ├── kustomization.yaml
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;│ ├── namespace.yaml
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;│ ├── prometheus-deployment.yaml
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;│ └── grafana-deployment.yaml
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;└── overlays/
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; └── homelab/
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; ├── kustomization.yaml
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; └── patches/
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; └── resource-limits.yaml
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;El overlay &lt;code&gt;homelab&lt;/code&gt; añade los ajustes específicos de mi entorno sin modificar los manifiestos base:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# kubernetes/apps/monitoring/overlays/homelab/patches/resource-limits.yaml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;apiVersion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;apps/v1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Deployment&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;prometheus&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;namespace&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;monitoring&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;template&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;containers&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;prometheus&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;resources&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;requests&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;memory&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;256Mi&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;cpu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;100m&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;limits&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;memory&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;512Mi&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;cpu&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;500m&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h2 id="opagatekeeper-políticas-como-código"&gt;OPA/Gatekeeper: políticas como código
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Gatekeeper es un admission controller para Kubernetes que usa OPA (Open Policy Agent) para evaluar políticas escritas en Rego. En lugar de dejar que cualquier pod se despliegue con cualquier configuración, las políticas rechazan los manifiestos que no cumplen los requisitos de seguridad.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Las políticas que tengo activas:&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="no-contenedores-como-root"&gt;No contenedores como root
&lt;/h3&gt;&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# kubernetes/policies/gatekeeper/no-root-containers.yaml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;apiVersion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;constraints.gatekeeper.sh/v1beta1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;K8sPSPAllowedUsers&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;psp-pods-allowed-user-ranges&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kinds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;apiGroups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kinds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Pod&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;excludedNamespaces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;kube-system&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;falco&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;parameters&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;runAsUser&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rule&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;MustRunAsNonRoot&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;runAsGroup&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rule&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;MustRunAs&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ranges&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;min&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1000&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;max&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;65535&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h3 id="límites-de-recursos-obligatorios"&gt;Límites de recursos obligatorios
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Sin límites de recursos, un pod puede consumir toda la memoria del nodo y tumbar el cluster. Esta política lo impide:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;36
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;37
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;38
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# kubernetes/policies/gatekeeper/require-resource-limits.yaml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;apiVersion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;templates.gatekeeper.sh/v1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;ConstraintTemplate&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;k8srequiredresources&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;crd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;names&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;K8sRequiredResources&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;targets&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;admission.k8s.gatekeeper.sh&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rego&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt;&lt;span class="sd"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; package k8srequiredresources
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; violation[{&amp;#34;msg&amp;#34;: msg}] {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; container := input.review.object.spec.containers[_]
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; not container.resources.limits.memory
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; msg := sprintf(&amp;#34;El contenedor &amp;#39;%v&amp;#39; no tiene límite de memoria definido&amp;#34;, [container.name])
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; violation[{&amp;#34;msg&amp;#34;: msg}] {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; container := input.review.object.spec.containers[_]
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; not container.resources.limits.cpu
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; msg := sprintf(&amp;#34;El contenedor &amp;#39;%v&amp;#39; no tiene límite de CPU definido&amp;#34;, [container.name])
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; }&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nn"&gt;---&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;apiVersion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;constraints.gatekeeper.sh/v1beta1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;K8sRequiredResources&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;require-resource-limits&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kinds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;apiGroups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kinds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Pod&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;excludedNamespaces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;kube-system&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h3 id="registro-de-imágenes-de-confianza"&gt;Registro de imágenes de confianza
&lt;/h3&gt;&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;36
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;37
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;38
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;39
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;40
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;41
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;42
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;43
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;44
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;45
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;46
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;47
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;48
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;49
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;50
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;51
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# kubernetes/policies/gatekeeper/allowed-registries.yaml&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;apiVersion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;templates.gatekeeper.sh/v1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;ConstraintTemplate&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;k8sallowedrepos&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;crd&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;names&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;K8sAllowedRepos&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;validation&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;openAPIV3Schema&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;object&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;properties&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;repos&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;array&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;items&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;string&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;targets&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;target&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;admission.k8s.gatekeeper.sh&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rego&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;|&lt;/span&gt;&lt;span class="sd"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; package k8sallowedrepos
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; violation[{&amp;#34;msg&amp;#34;: msg}] {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; container := input.review.object.spec.containers[_]
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; not any_repo_matches(container.image)
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; msg := sprintf(&amp;#34;Imagen &amp;#39;%v&amp;#39; no proviene de un registro autorizado&amp;#34;, [container.image])
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; any_repo_matches(image) {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; repo := input.parameters.repos[_]
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; startswith(image, repo)
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="sd"&gt; }&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nn"&gt;---&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;apiVersion&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;constraints.gatekeeper.sh/v1beta1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;kind&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;K8sAllowedRepos&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;metadata&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;name&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;allowed-registries&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;match&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kinds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;apiGroups&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;kinds&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Pod&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;excludedNamespaces&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;kube-system&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;parameters&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;repos&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;registry.homelab.internal/&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;ghcr.io/mi-usuario/&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;quay.io/prometheus/&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;grafana/&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h2 id="perfiles-seccomp"&gt;Perfiles seccomp
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Los perfiles seccomp limitan las llamadas al sistema que un contenedor puede realizar. Kubernetes tiene un perfil por defecto (&lt;code&gt;RuntimeDefault&lt;/code&gt;) que ya es razonable, pero para aplicaciones que conozco bien defino perfiles más restrictivos.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Los perfiles viven en el repositorio y se despliegan como ConfigMaps o directamente en los nodos:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-json" data-lang="json"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;// kubernetes/policies/seccomp/web-app-profile.json
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="nt"&gt;&amp;#34;defaultAction&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;SCMP_ACT_ERRNO&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="nt"&gt;&amp;#34;architectures&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;SCMP_ARCH_X86_64&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="nt"&gt;&amp;#34;syscalls&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;{&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="nt"&gt;&amp;#34;names&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;accept4&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;bind&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;brk&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;clone&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;close&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;connect&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;epoll_create1&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;epoll_ctl&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;epoll_wait&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;execve&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;exit_group&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;fcntl&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;fstat&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;futex&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;getdents64&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;getpid&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;getsockname&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;getsockopt&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;listen&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;lstat&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;mmap&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;mprotect&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;munmap&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;nanosleep&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;newfstatat&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;openat&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;poll&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;prctl&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;read&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;recvfrom&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;rt_sigaction&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;rt_sigprocmask&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;rt_sigreturn&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;sendto&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;set_robust_list&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;setsockopt&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;sigaltstack&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;socket&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;stat&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;,&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;write&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;],&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="nt"&gt;&amp;#34;action&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;SCMP_ACT_ALLOW&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="p"&gt;}&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Y se referencia desde el pod:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;spec&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;securityContext&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;seccompProfile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;type&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;Localhost&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;localhostProfile&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;web-app-profile.json&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Construir un perfil seccomp desde cero es tedioso. Lo que hago es arrancar primero con &lt;code&gt;RuntimeDefault&lt;/code&gt;, usar &lt;code&gt;strace&lt;/code&gt; para ver qué syscalls hace la aplicación, y luego elaborar un perfil más ajustado para las aplicaciones que quiero restringir más.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="pipeline-de-cicd"&gt;Pipeline de CI/CD
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;El repositorio tiene un pipeline de GitLab CI que automatiza la aplicación de los cambios. El flujo es:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;En merge requests: &lt;code&gt;terraform plan&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;ansible-lint&lt;/code&gt; para detectar problemas antes de mergear&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Al mergear a &lt;code&gt;main&lt;/code&gt;: &lt;code&gt;terraform apply&lt;/code&gt; y, si hay cambios en Ansible, el playbook correspondiente&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;35
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;36
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;37
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;38
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;39
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;40
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;41
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;42
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;43
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;44
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;45
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;46
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;47
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;48
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;49
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;50
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;51
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;52
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;53
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;54
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;55
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;56
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;57
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;58
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;59
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-yaml" data-lang="yaml"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c"&gt;# .gitlab-ci.yml (fragmento)&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;stages&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;plan&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;apply&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;variables&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;TF_ROOT&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;${CI_PROJECT_DIR}/terraform/environments&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;ANSIBLE_CONFIG&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;${CI_PROJECT_DIR}/ansible/ansible.cfg&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;terraform-validate&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;hashicorp/terraform:1.6&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;cd &amp;#34;$TF_ROOT&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform init -backend=false&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform validate&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;changes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform/**/*&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;terraform-plan&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;plan&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;hashicorp/terraform:1.6&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;cd &amp;#34;$TF_ROOT&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform init&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform plan -out=tfplan&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;artifacts&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;paths&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;${TF_ROOT}/tfplan&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;expire_in&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;week&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;if&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;$CI_PIPELINE_SOURCE == &amp;#34;merge_request_event&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;changes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform/**/*&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;terraform-apply&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;apply&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;hashicorp/terraform:1.6&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;cd &amp;#34;$TF_ROOT&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform init&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform apply -auto-approve&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;if&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;$CI_COMMIT_BRANCH == $CI_DEFAULT_BRANCH&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;changes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;terraform/**/*&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;when&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;manual&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="nt"&gt;ansible-lint&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;stage&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;validate&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;image&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="l"&gt;python:3.11-slim&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;script&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;pip install ansible ansible-lint&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;ansible-lint ansible/&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;&lt;span class="nt"&gt;rules&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="nt"&gt;changes&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;:&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="w"&gt; &lt;/span&gt;- &lt;span class="l"&gt;ansible/**/*&lt;/span&gt;&lt;span class="w"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;El &lt;code&gt;terraform apply&lt;/code&gt; es manual — no quiero que la infraestructura cambie automáticamente sin que yo lo apruebe. El plan se ejecuta automáticamente en el MR para tener visibilidad.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="lo-que-saniticé"&gt;Lo que saniticé
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Publicar el repositorio requirió revisar qué no debía estar ahí:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;IPs internas&lt;/strong&gt;: reemplazadas por rangos de ejemplo (&lt;code&gt;192.168.1.x&lt;/code&gt;)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Nombres de dominio&lt;/strong&gt;: el dominio interno del homelab (&lt;code&gt;homelab.internal&lt;/code&gt; en el repo, algo diferente en producción)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Usuarios&lt;/strong&gt;: los nombres de usuario reales no están en el repo&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Claves públicas SSH&lt;/strong&gt;: sustituidas por placeholders&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Hashes de contraseñas&lt;/strong&gt;: eliminados del inventario de Ansible&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Secretos de aplicaciones&lt;/strong&gt;: cifrados con SOPS o eliminados, con un &lt;code&gt;.example&lt;/code&gt; en su lugar&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;La regla que seguí: si alguien con acceso a mi red local pudiera usar esa información para atacar algo, no va al repositorio en claro. Todo lo demás puede estar.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="lo-que-quedó-pendiente"&gt;Lo que quedó pendiente
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Todavía hay cosas que gestiono a mano que debería codificar:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;OpenWrt&lt;/strong&gt;: la configuración del router es la más difícil de meter en IaC. Hay un módulo de Terraform para OpenWrt que no está muy mantenido. Por ahora lo gestiono con un script de Ansible que hace backup de la configuración y otro que la restaura. No es idempotente, pero funciona.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;TrueNAS&lt;/strong&gt;: tiene una API REST bastante completa. Hay un proveedor de Terraform en desarrollo. Lo tengo en el radar para la siguiente iteración.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Backups&lt;/strong&gt;: tengo backups, pero el proceso no está codificado en el repositorio. Está en otro script suelto que algún día llegará aquí.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;El repositorio nunca está &amp;ldquo;terminado&amp;rdquo;. Lo que importa es que el estado actual del homelab esté representado en él, y que cualquier cambio pase por Git.&lt;/p&gt;</description></item><item><title>Infraestructura como código con Terraform: guía práctica</title><link>https://adurrr.github.io/p/infraestructura-como-c%C3%B3digo-con-terraform-gu%C3%ADa-pr%C3%A1ctica/</link><pubDate>Sat, 10 Sep 2022 00:00:00 +0000</pubDate><guid>https://adurrr.github.io/p/infraestructura-como-c%C3%B3digo-con-terraform-gu%C3%ADa-pr%C3%A1ctica/</guid><description>&lt;h2 id="por-qué-importa-la-infraestructura-como-código"&gt;Por qué importa la infraestructura como código
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Gestionar infraestructura manualmente a través de consolas web o scripts ad-hoc crea problemas que se acumulan con el tiempo: entornos inconsistentes, cambios sin documentar, rollbacks imposibles y el clásico &amp;ldquo;funciona en mi máquina&amp;rdquo; extendido a servidores enteros.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;La Infraestructura como Código (IaC) resuelve esto tratando la infraestructura como el código de aplicación: se escribe, versiona, revisa, prueba y aplica mediante flujos de trabajo automatizados. Los beneficios llegan rápidamente:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Reproducibilidad&lt;/strong&gt;: Levanta entornos idénticos en minutos, no en días.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Control de versiones&lt;/strong&gt;: Cada cambio de infraestructura pasa por un PR con revisión de código.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Documentación por defecto&lt;/strong&gt;: El código &lt;em&gt;es&lt;/em&gt; la documentación de cómo es tu infraestructura.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Recuperación ante desastres&lt;/strong&gt;: Reconstruye todo desde código si una región cae.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Visibilidad de costes&lt;/strong&gt;: Revisa los cambios de infraestructura antes de aplicarlos (y antes de que empiecen a costar dinero).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2 id="terraform-vs-otras-herramientas"&gt;Terraform vs otras herramientas
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Existen varias herramientas de IaC. Así es como Terraform se compara con las principales alternativas:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
 &lt;thead&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;th&gt;Característica&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Terraform&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Pulumi&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;CloudFormation&lt;/th&gt;
 &lt;th&gt;Ansible&lt;/th&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/thead&gt;
 &lt;tbody&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;strong&gt;Lenguaje&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;HCL (declarativo)&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Python, TypeScript, Go, etc.&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;JSON/YAML&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;YAML (procedural)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;strong&gt;Soporte cloud&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Multi-cloud&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Multi-cloud&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Solo AWS&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Multi-cloud (vía módulos)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;strong&gt;Gestión de estado&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Fichero de estado explícito&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Gestionado por servicio Pulumi&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Gestionado por AWS&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Sin estado&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;strong&gt;Curva de aprendizaje&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Moderada&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Varía según lenguaje&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Moderada&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Baja&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;strong&gt;Ecosistema&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Enorme ecosistema de providers&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;En crecimiento&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Solo AWS pero profundo&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Enorme ecosistema de roles&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr&gt;
 &lt;td&gt;&lt;strong&gt;Ideal para&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Infra multi-cloud&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Equipos que prefieren lenguajes de propósito general&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Entornos solo AWS&lt;/td&gt;
 &lt;td&gt;Gestión de configuración&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;p&gt;El punto fuerte de Terraform es el aprovisionamiento de infraestructura multi-cloud con un enfoque declarativo. Si estás solo en AWS y quieres integración estrecha, CloudFormation es razonable. Si tu equipo prefiere escribir Python en lugar de HCL, Pulumi merece una mirada. Pero para la mayoría de equipos que gestionan infraestructura entre distintos proveedores, Terraform es la elección pragmática.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="conceptos-fundamentales"&gt;Conceptos fundamentales
&lt;/h2&gt;&lt;h3 id="providers"&gt;Providers
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Los providers son plugins que permiten a Terraform interactuar con APIs — AWS, Azure, GCP, Kubernetes, GitHub, Cloudflare y cientos más.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;terraform&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;required_providers&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; aws&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; source&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;hashicorp/aws&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; version&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;~&amp;gt; 5.0&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;provider&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; region&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;eu-west-1&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h3 id="resources"&gt;Resources
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Los resources son los bloques de construcción fundamentales. Cada bloque resource describe un objeto de infraestructura.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;8
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_instance&amp;#34; &amp;#34;web&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; ami&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;ami-0c55b159cbfafe1f0&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; instance_type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;t3.micro&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tags&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; Name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;web-server&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h3 id="state"&gt;State
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Terraform mantiene un &lt;strong&gt;fichero de estado&lt;/strong&gt; que mapea tu configuración a recursos del mundo real. Así es como Terraform sabe qué existe, qué necesita cambiar y qué destruir. El fichero de estado es crítico. Perderlo significa que Terraform pierde la pista de tu infraestructura.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="modules"&gt;Modules
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Los modules son paquetes reutilizables de configuración Terraform. Piensa en ellos como funciones: reciben entradas (variables), crean recursos y producen salidas.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;module&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;vpc&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; source&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;terraform-aws-modules/vpc/aws&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; version&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;5.1.0&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;my-vpc&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10.0.0.0/16&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; azs&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;eu-west-1a&amp;#34;, &amp;#34;eu-west-1b&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; private_subnets&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10.0.1.0/24&amp;#34;, &amp;#34;10.0.2.0/24&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; public_subnets&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10.0.101.0/24&amp;#34;, &amp;#34;10.0.102.0/24&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; enable_nat_gateway&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h2 id="ejemplo-práctico-vpc--ec2"&gt;Ejemplo práctico: VPC + EC2
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Aquí hay un ejemplo completo que aprovisiona una VPC con una subred pública y una instancia EC2:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 17
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 18
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 19
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 20
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 21
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 22
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 23
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 24
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 25
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 26
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 27
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 28
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 29
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 30
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 31
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 32
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 33
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 34
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 35
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 36
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 37
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 38
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 39
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 40
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 41
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 42
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 43
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 44
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 45
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 46
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 47
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 48
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 49
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 50
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 51
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 52
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 53
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 54
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 55
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 56
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 57
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 58
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 59
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 60
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 61
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 62
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 63
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 64
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 65
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 66
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 67
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 68
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 69
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 70
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 71
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 72
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 73
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 74
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 75
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 76
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 77
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 78
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 79
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 80
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 81
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 82
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 83
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 84
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 85
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 86
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 87
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 88
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 89
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 90
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 91
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 92
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 93
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 94
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 95
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 96
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 97
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 98
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 99
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;100
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;101
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;102
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;103
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;104
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;105
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;106
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;107
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;108
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;109
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;110
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;111
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;112
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;113
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;114
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;terraform&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; required_version&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;&lt;span class="n"&gt; &amp;#34;&amp;gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;1&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;5&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;&lt;span class="err"&gt;&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;required_providers&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; aws&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; source&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;hashicorp/aws&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; version&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;~&amp;gt; 5.0&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;provider&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; region&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;eu-west-1&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# --- Networking ---
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_vpc&amp;#34; &amp;#34;main&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr_block&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10.0.0.0/16&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; enable_dns_support&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; enable_dns_hostnames&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tags&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; Name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;main-vpc&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_subnet&amp;#34; &amp;#34;public&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; vpc_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_vpc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr_block&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;10.0.1.0/24&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; availability_zone&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;eu-west-1a&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; map_public_ip_on_launch&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tags&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; Name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;public-subnet&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_internet_gateway&amp;#34; &amp;#34;gw&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; vpc_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_vpc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tags&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; Name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;main-igw&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_route_table&amp;#34; &amp;#34;public&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; vpc_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_vpc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;route&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr_block&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;0.0.0.0/0&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; gateway_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_internet_gateway&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;gw&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tags&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; Name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;public-rt&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_route_table_association&amp;#34; &amp;#34;public&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; subnet_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_subnet&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; route_table_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_route_table&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# --- Security Group ---
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_security_group&amp;#34; &amp;#34;web&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;web-sg&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; description&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;Allow HTTP and SSH&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; vpc_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_vpc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;ingress&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; from_port&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;80&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; to_port&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;80&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; protocol&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;tcp&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr_blocks&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;0.0.0.0/0&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;ingress&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; from_port&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;22&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; to_port&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;22&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; protocol&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;tcp&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr_blocks&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;YOUR_IP/32&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;&lt;span class="c1"&gt; # Restringir a tu IP
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;egress&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; from_port&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; to_port&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; protocol&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;-1&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; cidr_blocks&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;0.0.0.0/0&amp;#34;&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# --- EC2 Instance ---
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_instance&amp;#34; &amp;#34;web&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; ami&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;ami-0c55b159cbfafe1f0&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; instance_type&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;t3.micro&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; subnet_id&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_subnet&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;public&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; vpc_security_group_ids&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="p"&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;aws_security_group&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;web&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;]&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; tags&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; Name&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;web-server&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# --- Outputs ---
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;output&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;instance_public_ip&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_instance&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;web&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;public_ip&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;output&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;vpc_id&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; value&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="k"&gt;aws_vpc&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;main&lt;/span&gt;&lt;span class="p"&gt;.&lt;/span&gt;&lt;span class="k"&gt;id&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;h2 id="el-flujo-planapply"&gt;El flujo plan/apply
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Terraform sigue un flujo de trabajo predecible:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;11
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;12
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;13
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;14
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;15
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;16
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;17
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# 1. Inicializar - descargar providers y modules&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;terraform init
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# 2. Formatear - asegurar estilo de código consistente&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;terraform fmt
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# 3. Validar - comprobar sintaxis y configuración&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;terraform validate
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# 4. Plan - previsualizar qué cambiará (¡paso crítico!)&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;terraform plan -out&lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt;tfplan
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# 5. Apply - ejecutar el plan&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;terraform apply tfplan
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# 6. Destroy - destruir todos los recursos (cuando sea necesario)&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;terraform destroy
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;El paso &lt;code&gt;terraform plan&lt;/code&gt; es el más importante. Nunca te lo saltes. Siempre revisa la salida del plan antes de aplicar, especialmente en producción. El plan te muestra exactamente qué se creará, modificará o destruirá.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt;# Ejemplo de salida del plan&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;Plan: &lt;span class="m"&gt;6&lt;/span&gt; to add, &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt; to change, &lt;span class="m"&gt;0&lt;/span&gt; to destroy.
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;En pipelines CI/CD, guarda el plan en un fichero (&lt;code&gt;-out=tfplan&lt;/code&gt;) y aplica ese plan exacto. Esto previene condiciones de carrera donde la infraestructura cambia entre el plan y el paso de apply.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="buenas-prácticas-de-gestión-de-estado"&gt;Buenas prácticas de gestión de estado
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;La gestión de estado es donde se originan la mayoría de problemas con Terraform. Sigue estas prácticas:&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="usa-un-backend-remoto"&gt;Usa un backend remoto
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Nunca almacenes el estado localmente o en Git. Usa un backend remoto con cifrado y bloqueo:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;9
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;terraform&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;backend&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;s3&amp;#34;&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; bucket&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;my-terraform-state&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; key&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;prod/networking/terraform.tfstate&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; region&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;eu-west-1&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; encrypt&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; dynamodb_table&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;terraform-locks&amp;#34;&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;La tabla DynamoDB proporciona &lt;strong&gt;bloqueo de estado&lt;/strong&gt;. Esto previene que dos personas o pipelines modifiquen la misma infraestructura al mismo tiempo.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="organiza-el-estado-por-componente"&gt;Organiza el estado por componente
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;No pongas toda tu infraestructura en un solo fichero de estado. Divídela por componente o equipo:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 6
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 7
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 8
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt; 9
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;10
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-gdscript3" data-lang="gdscript3"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt;environments&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;prod&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;networking&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# VPC, subnets, routes&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;compute&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# EC2, ASGs, load balancers&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;database&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# Instancias RDS&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;│&lt;/span&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;monitoring&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt; &lt;span class="c1"&gt;# CloudWatch, alertas&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;staging&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;networking&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;├──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;compute&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="err"&gt;└──&lt;/span&gt; &lt;span class="n"&gt;database&lt;/span&gt;&lt;span class="o"&gt;/&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;p&gt;Ficheros de estado más pequeños significan planes más rápidos, menor radio de explosión y menos equipos compitiendo por los bloqueos.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="usa-terraform_remote_state-con-moderación"&gt;Usa &lt;code&gt;terraform_remote_state&lt;/code&gt; con moderación
&lt;/h3&gt;&lt;p&gt;Puedes referenciar outputs de otros ficheros de estado, pero úsalo con cuidado. El uso excesivo de remote state crea acoplamiento fuerte entre componentes. Prefiere pasar valores a través de variables o un parameter store.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="consejos-para-uso-en-producción"&gt;Consejos para uso en producción
&lt;/h2&gt;&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Fija las versiones de los providers.&lt;/strong&gt; Usa restricciones &lt;code&gt;~&amp;gt;&lt;/code&gt; para permitir actualizaciones de parche pero prevenir cambios incompatibles: &lt;code&gt;version = &amp;quot;~&amp;gt; 5.0&amp;quot;&lt;/code&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Usa workspaces con cuidado.&lt;/strong&gt; Los workspaces son útiles para separación simple de entornos pero se vuelven confusos a escala. Directorios separados por entorno suele ser más claro.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Implementa un pipeline CI/CD para Terraform.&lt;/strong&gt; Ejecuta &lt;code&gt;terraform plan&lt;/code&gt; en PRs y publica la salida como comentario en el PR. Ejecuta &lt;code&gt;terraform apply&lt;/code&gt; solo después del merge y la aprobación.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Usa &lt;code&gt;prevent_destroy&lt;/code&gt; para recursos críticos.&lt;/strong&gt; Esta regla de lifecycle evita la destrucción accidental de bases de datos o almacenamiento persistente:&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;4
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;5
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;6
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-hcl" data-lang="hcl"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="k"&gt;resource&lt;/span&gt; &lt;span class="s2"&gt;&amp;#34;aws_db_instance&amp;#34; &amp;#34;main&amp;#34;&lt;/span&gt; {&lt;span class="c1"&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="c1"&gt; # ...
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; &lt;span class="k"&gt;lifecycle&lt;/span&gt; {
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;&lt;span class="n"&gt; prevent_destroy&lt;/span&gt; &lt;span class="o"&gt;=&lt;/span&gt; &lt;span class="kt"&gt;true&lt;/span&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt; }
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;}
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Etiqueta todo.&lt;/strong&gt; Usa un bloque &lt;code&gt;default_tags&lt;/code&gt; en el provider para asegurar que cada recurso recibe tags estándar (entorno, equipo, proyecto).&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Usa &lt;code&gt;tflint&lt;/code&gt; y &lt;code&gt;checkov&lt;/code&gt;.&lt;/strong&gt; Haz lint de tu código Terraform y escanea en busca de configuraciones inseguras antes de aplicar.&lt;/p&gt;
&lt;div class="highlight"&gt;&lt;div class="chroma"&gt;
&lt;table class="lntable"&gt;&lt;tr&gt;&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code&gt;&lt;span class="lnt"&gt;1
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;2
&lt;/span&gt;&lt;span class="lnt"&gt;3
&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td class="lntd"&gt;
&lt;pre tabindex="0" class="chroma"&gt;&lt;code class="language-bash" data-lang="bash"&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;tflint --init
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;tflint
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class="line"&gt;&lt;span class="cl"&gt;checkov -d .
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/code&gt;&lt;/pre&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Importa recursos existentes.&lt;/strong&gt; Si tienes infraestructura creada manualmente, usa &lt;code&gt;terraform import&lt;/code&gt; para traerla bajo gestión en lugar de recrearla.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Revisa el diff del plan cuidadosamente.&lt;/strong&gt; Un recurso que muestra &amp;ldquo;destroy and recreate&amp;rdquo; puede causar tiempo de inactividad. Entiende qué cambios son in-place versus destructivos.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Terraform es una de esas herramientas que recompensa la disciplina. Cuanto más consistentemente sigas estas prácticas, con más confianza gestionará tu equipo la infraestructura a escala.&lt;/p&gt;</description></item></channel></rss>